8/13/2017

Nova Copla Catalá

Un defensor da copla en tanto que expresión da cultura popular española como foi Manuel Vázquez Montalbán, quen sempre se laiou da apropiación polo franquismo dese xénero —do mesmo xeito que o salazarismo se apropiaría do fado— estaría (penso) encantado coa nova fornada de cantoras de coplas que está a xurdir, principalmente —e seguro que non por casualidade pois esta foi a terra tamén de Montalbán— en Cataluña.

Silvia Pérez Cruz, Rosalía, son nomes que están a reiventar a copla (e o flamenco) a base de mesturala con sonoridades vindas do que nos noventa foi a escena indie (a man de Raül Fernández é longa). 

Salvo a tentativa do experimento de Lagartija Nick con Enrique Morente, e o seu proxecto Omega (1996), por deslindarse da parvicie imitadora do anglosaxón que nos noventa chegou a cotas —aquel inglés macarrónico de tantos grupos— verdadeiramente ridículas, e dos últimos traballos aflamencados de Los Planetas, o gusto dos antigos indies pola Nova Copla Catalá demostra a madurez (tamén física, ai! facémonos maiores!) daqueles.

Este pouso popular de raíz andaluza que xa estaba presente en Cataluña a través da rumba é, creo, un fenómeno urbano produto da inmigración. Velaí un xénero, a canción urbana popular, que non temos, nin por forza poderiamos ter, nun país como Galicia ata hai ben pouco (quen o diría hoxe!) case totalmente agrario e mariñeiro e máis produtor que receptor de migrantes (p. e.: os pais de Montalbán e de Pérez Cruz). Porén, entre as novas coplistas catalás hai unha, María Arnal, na que a jota tamén está presente. Haberá logo un camiño para que a nosa música popular do vello mundo agrario se renove nestas claves? Quen se atreve?

8/01/2017

Esquerda española e autodeterminación

O problema da esquerda española coa autodeterminación estriba en que, a diferenza dos soberanismos de esquerda "periféricos", vén dunha tradición que asumiu/colaborou na "Transición pactada". De aí que, malia a retórica antiréxime do 78 que saca de cando en vez  —quizais porque o incerto «momento 15M», coa súa indefinición de cara ao futuro, pero co seu rexeitamento de cara ao pasado, puido, nalgún intre, dar a sensación de que ía tirar pola vía da emenda á totalidade aos últimos 40 anos de historia de España—, asuma como lexítimo o ordenamento legal emanado desa "Transición pactada" e considere un acto que violenta o Dereito rachar ese réxime legal (ao fin e ao cabo, para gobernar co PSOE hai que aceptar ese réxime legal, co pack-monarquía incluído).
A do 78 é a Constitución que representa a continuidade do proxecto "modernizador" do franquismo posterior ao Plan de Estabilización de 1959, cando o réxime fascista, xa plenamente integrado na órbita do bando gañador da Segunda Guerra Mundial, asenta o modelo produtivo español baseado na construcción e no turismo. O modelo que dará lugar á clase media que, pasado o tempo —un 15 de maio de 2011— se revolverá ante a perspectiva de que, co estourido da burbulla inmobiliaria, puidese perigar o seu anaco de torta. É así que a Constitución do 78 encaixa, tamén á perfección, co segundo momento "modernizador": o hexemonizado polo PSOE (a famosa e posmoderna Cultura da Transición creada polos papás e mamás, en moitos casos literais, dos podemitas) que tivo o seu momento de esplendor nos fastos de 1992 —a recente foto de Ada Colau con Pasqual Margall, celebrando o aniversario dos Xogos Olímpicos de BCN tamén foi bastante elocuente— e que comezou a abalar coa carta do Presidente do BCE, Jean Claude Thrichet, a José Luis Rodríguez Zapatero para que "reformase" pola vía rápida o artigo nº 135.
En realidade, os podemitas e satélites só enganaron a quen se deixou enganar. Un dos seus lemas electorais, cando ían asaltar os ceos, era bastante nítido: a do 78 era «La constitución de nuestros padres». Dos seus, claro. Os da "periferia" sempre preferiron cantar o de "somos os fillos dos obreiros que nunca puidestes matar, somos os netos dos que perderon a guerra civil"; por iso Otegi, en certa ocasión, puido resumir ben o asunto nunha breve frase: «para ser demócrata, primeiro hai que ser antifascista.» Ese é xusto o capítulo que se saltou a historia recente de España coa Transición; a diferenza do ocorrido noutros Estados da contorna, como, por exemplo, a Italia da posguerra na que o PCI viu un camiño para facer política asumindo a Constitución antifascista ou o Portugal dos Cravos e a súa Carta Magna que mesmo mencionaba a posibilidade de socializar os medios de produción.
Así, non pode estrañar que a vía española fose recomendada a países de historia recente tan macabra como Chile, e tampouco pode estrañar que, á hora de contar o que está a suceder en Venezuela, xurda, non por casualidade, nos medios de comunicación de masas españois, o vello golpismo e desprezo á democracia de-toda-la-vida.