1/03/2017

Pedroche e Berger

O atuendo de Cristina Pedroche nas campanadas de noitevella retransmitidas pola televisión. Liberdade ou opresión? Falsa disxuntiva. No capitalismo avanzado a liberdade é a opresión. A procura do diferente, do estrambótico, do aínda máis difícil conduce ao individuo a unha teima absurda na expresión da súa liberdade individual que o escraviza. No caso dunha muller, esta procura prodúcese nunhas claves determinadas, case que sempre vencelladas ao seu rol de obxecto sexual, o que a sitúa nun lugar dependente da ollada do home, como xa sinalara hai moitos anos o recentemente falecido John Berger a propósito da figura da muller na arte occidental; pero a procura do diferente, do novo, do especial, é transversal a todos os aspectos da sociedade do capitalismo avanzado e a todos os individuos, independentemente do seu xénero.
O nomadismo é a norma no capitalismo avanzado. O devir, o performativo, o flexible, o permanentemente en formación é a rocha sólida que sostén o capitalismo avanzado. A destrución creativa schumpeteriana; malia tratarse, en moitos aspectos, dunha destrución destrutiva. A repetición das pequenas diferenzas nas mercadorías e gadgets que ofrece o mercado, a eterna reiteración do distinto e singular nas modas, sexa en arquitectura, arte, música, vestimenta, mesmo política ou economía, constitúe unha sorte de rebumbio que se imita co movemento pero que, en realidade, sempre permanece no mesmo lugar.
A do ser humano é unha loita -abocada a ser perdida en última instancia, pero que debe continuar a darse- contra o devir do informe. 
Dos cortalumes nos bosques ás canalizacións dos ríos, pasando polas leis contra o libre movemento de capitais ata esa arbitrariedade de consumo propio chamada Declaración Universal dos Dereitos Humanos, que ningún ente non-humano sancionou (nin siquera un supraEstado creado polos seres humanos), o ser humano acota, regula, fixa, nomea para facer do mundo un lugar habitable. 
Se cadra por iso, John Berger centrou a súa atención na figura do labrego -entendido este case que como arquetipo ou concepto- o ser humano afincado na porca terra, que tiña un nome para cada penedo, cada regato, cada monte. O antinómada. O ser sen historia, nos termos do marxismo máis positivista; por iso, tamén, o ser incompatible co capitalismo, e o ser ao que o capitalismo está exterminando.

11/15/2016

Sobre Camilo Nogueira

Aproveitando a homenaxe pública que se lle fixo recentemente, e malia discrepar bastante con algunhas das súas posicións políticas, gustaríame, sobre Camilo Nogueira, dicir un cousa moi sinxela pero que, para min, politicamente, vale un mundo.
Proveño dunha familia de clase traballadora. O meu pai, agora xubilado, traballou trinta anos en Citröen. É un home de esquerdas, pero nunca foi un militante nin alguén moi ideoloxizado ou que se movese en círculos politizados. Foi un currante sindicado que acudía sempre á mani viguesa do Primeiro de maio, que facía folga cando se convocaba e que tiña clara unha certa idea de dignidade na fábrica que non se debía perder. 
Para alguén do perfil do meu pai, o nome de Camilo Nogueira infundía respecto. O enxeñeiro represaliado que no 72 volvera polos obreiros cando podería acomodarse no seu posto privilexiado. Hoxe, que tanto se fala de hexemonía, que se confunde esta con facer discursos máis ou menos vistosos e "seductores" pero obviando a relación que aquela ten coa praxe, eu digo: un exemplo de hexemonía, polo menos no Vigo obreiro do fordismo post-Transición? Camilo Nogueira, o enxeñeiro a quen os obreiros vían como un igual e por iso nunca o esqueceron.